دراين مقاله صنعت سيمان از دو منظر بيان شده است اول سيمان درآيينه اقتصاد و دوم سيمان در آيينه بورس

الف – سيمان در آيينه اقتصاد

سيمان كه  يكي ازپرمصرف ترين  فرآورده هاي صنعتي در جهان مي باشد  و امروزه به عنوان يك كالاي آينده ساز،  پيش نياز توسعه ، اشتغال و پيشرفت، در همه كشورها مورد توجه ويژه است و اين كالا در كشورهاي در حال توسعه ، از جمله كشور ما ، اهميتي دو چندان دارد.امروزه  توليد سيمان به  يكي از شاخص هاي رشد و توسعه  در هر كشوري  تبديل شده  است.

درايران سيمان داراي قدمت 70ساله مي باشد اولين واحد سيمان درسال 1312 درشهر ري با ظرفيت 100تن درروز افتتاح شد.و درحال حاضر 35 واحد توليدي با ظرفيت حدود100هرازتن در روز و يا  30ميليون تن درسال فعاليت دارند

براي آشنايي با صنعت سيمان بهتراست با مراحل توليد آن آشنا شويد:

 توليد سيمان در 6 مرحله صورت مي گيرد

1-  استخراج مواد خام از معدن : موادخام اصلي عبارتند از سنك آهك – خاك رس و شن

2- آسياب و خرد كردن : صخره سنگ ها توسط آسياب خرد مي شوند و به صورت پودر در مي آيند

3- پيش گرم كردن : قبل از پخت از برج پيش گرم كن عبور مي كنند

4- پخت : در كوره پخت مي شوند

5- خنك سازي و توليد كلينكر : بعد از پخت وخنك شدن  كلينكر ايجاد مي شود سپس مقداركمي گچ اضافه مي     شود تا سيمان پرتلند بدست آيد 

6- ذخيره درسيلو و حمل: بعد از اينكه سيمان بدست آمد آنرا در سيلو ذخيره مي كنند تا آماده براي حمل گردد

شركتهاي سيماني معمولا در نزديكي معادن سنگ آهك ايجاد مي شوند بنابراين مشكلي از لحاظ تامين مواد اوليه ندارند وتمامي مراحل توليد توسط ماشين آلات و تجهزات انجام مي شود از اين رو صنعت سيمان يك صنعت سرمايه برمي باشد

معمولا براي ايجاد يك واحد يك ميليون تني درسال نياز به 800ميليارد ريال سرمايه و 5 سال زمان مي باشد كه البته بخشي از ماشين آلات بايستي از خارج ( بخصوص كشورآلمان ) با ارز آزاد  وارد و بخش ديگري نيز توسط شركتهاي ايراني (مانند صنايع آذرآب ) تامين مي  گردند.البته اين اواخرپيشرفتهاي زيادي درزمينه توليد تجهيزات كارخانجات سيمان صورت گرفته بطوريكه فقط تا 30درصد به خارج وابستگي وجود دارد و 70درصد درداخل تامين مي گردد.

در مورد وضعيت سرمايه گذاري بايد گفت كه سرمايه گذارعمده در بخش سيمان تا كنون دولت و بانك ها  بوده اند  و بخش خصوصي رقبتي براي اين كارندارد كه دلايل عمده آن عبارت است از:

-         حاشيه سود پايين  با توجه به ميزان و حجم عظيم سرمايه گذاري

-         فقدان امنيت لازم براي سرمايه گذاري

-         سياست قيمت گذاري دولتي

-         عدم وجود تسهيلات مالي 

 از اين رو بخش خصوصي زماني رقبت براي سرمايه گذاري در اين صنعت را دارد كه قيمت سيمان درحدي باشد كه  كفاف سرمايه گذاشته شده را بدهد.

مبحث قيمت هم كه اين روزها بسيار مورد توجه محافل بود سرانجام با تثبيت هرتن 32هزار تومان به پايان رسيد.درحاليكه قيمت قبلي 22هزارتومان بود.(قيمت بازار آزاد 60 هزارتومان )

برطبق پيش بيني هاي انجام شده نياز كشور هم اكنون به سيمان 31ميليون تن مي باشد درحاليكه توليد واحد هاي موجود 30ميليون تن مي باشد كه يك ميليون تن  كسري توليد قرار است ازمحل مابه التفاوت قيمت جديد و قديم  براي واردات كلينكر تخصيص يابد.

همچنين نياز كشور براي سال 1400 حدود 60 ميليون تن برآورد مي گردد كه لزوم اجراي 10واحد 3000تني درروز را طي اين مدت مورد تاكيد قرارمي گيرد

ب – سيمان در آيينه بورس

1 - در حال حاضر 16 شركت سيمان در بورس تهران پذيرفته شده اند اين واحد ها كه اكثرا هم قديمي مي باشند بر مبناي نرخ تاريخي هر دلار 70 ريال ايجاد شده اند از اين رو مبالغ ثبت شده در دفاتر و صورتهاي مالي برمبناي ارزش دفتري مي باشد از آنجايي كه صنعت سيمان سرمايه بر بوده و متكي به ماشين آلات مي باشد ، هزينه استهلاك ماشين آلات بخش مهمي از قيمت تمام شده سيمان را  تشكيل مي دهد اين واحدها هزينه هاي استهلاك كمتري را نسبت به واحد هاي جديد التاسيس در قيمت تمام شده سيمان منظور مي كنند بنابراين سودهاي كاذبي را در صورتهاي مالي خود نشان مي دهند حال اگر اين واحدها ماشين آلات خود را به قيمت هاي روز تجديد ارزيابي كنند نه تنها به سوددهي نمي رسند بلكه زيان هم مي دهند

2 – همان طور كه در قسمت قبل بيان شد سرمايه مورد نياز براي ايجاد يك واحد يك ميليون تني 800ميليارد ريال مي باشد اين در حاليست كه ارزش روز شركتهاي سيمان در بورس حدود دوتا سه  برابر ارزش ذاتي آنها مي باشد كه اين نشان از انحراف بازار از واقعيت مي باشد  به طور مثال شركتهاي

سيمان اروميه باظرفيت 720هزارتن با ارزش روز 1782 ميليارد ريال درحاليكه بايد 600ميليارد ريال باشد

سيمان بهبهان باظرفيت 858هزارتن با ارزش روز 1167 ميليارد ريال درحاليكه بايد 700ميليارد ريال  باشد

سيمان شمال باظرفيت 686هزارتن با ارزش روز 1879 ميليارد ريال درحاليكه بايد 550ميليارد ريال باشد

همانطور كه مشاهده مي كنيد ارزش روز شركتها  چقدر با ارزش ذاتي ( ارزش جايگزيني ) آنها  متفاوت است در مورد ساير شركتهاي سيماني  نيز وضع به همين منوال است.

3 – درحال حاضرمتوسط نسبت P/E  شركتهاي سيمان دربورس 20 مي باشد كه نسبت به ساير صنايع بسيار بالاتر مي باشد و درصورت بازگشايي نماد شركتها نيزبه علت جو رواني حاكم (ناشي از افزايش قيمت )  احتمالا بازهم  شاهد رشد قيمتها خواهيم بود درصورتيكه قيمت ها قبلا به انتظار رشد نرخ سيمان افزايش يافته اند و افزايش دوباره آنها نوعي حباب است  از طرفي ديگر رايزني هاي بين بورس با سازمان خصوصي سازي و سهامداران عمده سيمان حاكي از آن است كه مي خواهند با عرضه سهام  مانع از بالا رفتن كاذب قيمت ها شوند و دربلند مدت نيز با توجه به ثبات قيمت براي نرخ سيمان درسال 83 ويا تا سال 84 شاهد كاهش قيمت ها و نسبت هاي P/E اين صنعت  خواهيم بود.

4 – درنهايت به تمامي كساني كه قصد خريد سهام شركتهاي سيماني بعد از بازگشايي نماد آنها  را دارند توصيه مي گردد كه با مطالعه كامل اقدام به خريد كنند تا در دام سفته بازان نيافتند.